Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie postulatu rozszerzenia zakresu spadkobierców uprawnionych do korzystania z tzw. ustawy rekompensacyjnej z dnia 12 kwietnia 1997 r.

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację posła na Sejm RP pana Andrzeja Umińskiego, otrzymaną w dniu 6 maja 2002 r., w sprawie spadkobierców osób, które zmarły przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent (DzU nr 30, poz. 164, nr 107, poz. 691 oraz z 1999 r. nr 72, poz. 801), uprzejmie wyjaśniam:    1. Ustawa z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu (...) określa zasady i tryb realizacji zobowiązań skarbu państwa wobec osób, którym nie podwyższano wynagrodzeń i uposażeń w państwowej sferze budżetowej w okresie od 1 lipca 1991 r. do 28 czerwca 1992 r., oraz wobec tych emerytów i rencistów, którym od listopada 1991 r. odebrano tzw. dodatki branżowe.    Wymieniony powyżej akt prawny wyznacza zasady i sposób naliczenia wysokości rekompensaty dla każdego uprawnionego do tego świadczenia.    2. Zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 2 ww. ustawy prawo do rekompensaty pieniężnej jest szczególnym prawem majątkowym różnym od świadczeń wynikających ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych.    Rekompensata pieniężna wypłacana osobom uprawnionym nie może być traktowana tak jak odszkodowanie w rozumieniu prawa cywilnego. Rekompensata jest bowiem formą uznania zasadności tych roszczeń ze strony państwa wobec niekonstytucyjnych działań legislacyjnych w latach 1991-1992 i próbą kompleksowego uregulowania uszczerbku majątkowego, jaki poniosły osoby uprawnione do otrzymania odpowiednich uposażeń, wzrostów lub dodatków. Należy zaznaczyć, że na skutek tych niekorzystnych działań nie powstały indywidualne roszczenia pracowników względem pracodawców, ponieważ odpowiednie ustawy dotyczące kształtowania wynagrodzeń w sferze budżetowej (ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r.) operowały wskaźnikami generalnymi odnoszącymi się do całej grupy pracowników i nie mogły wywierać skutków w treści indywidualnych umów o pracę.    3. Zgodnie z ustawą, w momencie śmierci osoby uprawnionej do rekompensaty spadkobiercy dziedziczą do świadczenie, ponieważ prawo do niego jest prawem majątkowym. Dla spadkobierców, czyli osób uprawnionych do dziedziczenia rekompensaty, mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.    Terminem, od którego zaistniała możliwość dziedziczenia rekompensaty, stała się data wejścia w życie ww. ustawy, czyli dzień 12 kwietnia 1997 r., gdyż nie można być spadkobiercą nieistniejącego prawa majątkowego. Przyjęcie innego rozwiązania oznaczałoby nadanie praw majątkowych spadkobiercom tych osób, które ich nie nabyły.    Problem zaspokojenia roszczeń spadkobierców osób, które zmarły przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 6 marca 1997 r., rozpatrywany był w lipcu 1999 r. (w trakcie prac nowelizujących ww. ustawę) na posiedzeniu połączonych komisji Sejmu RP, czyli Komisji Polityki Społecznej, Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Skarbu Państwa.    Wspomniane komisje odrzuciły możliwość rozciągnięcia uprawnień do rekompensaty na spadkobierców tych osób, które same nie nabyły uprawnień do rekompensaty nadanej regulacjami ustawy z dniem jej wejścia w życie, czyli z dniem 12 kwietnia 1997 r.    Ponadto w dniu 14 czerwca 2000 r. Trybunał Konstytucyjny zajął stanowisko w powyższej sprawie, wydając postanowienie (sygn. akt Ts 161/99), w którym stwierdził, iż prawo do rekompensaty wobec osób uprawnionych powstało dopiero w dniu 12 kwietnia 1997 r. i wiąże tylko te osoby, które żyły w momencie wejścia w życie ustawy.    Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że nie ma przesłanek skłaniających do rozszerzenia podmiotowego ustawy z 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu (...) o nową grupę uprawnionych - spadkobierców osób, które zmarły przed dniem wejścia w życie ww. ustawy.    Z wyrazami szacunku    Minister    Wiesław Kaczmarek    Warszawa, dnia 9 maja 2002 r.