Debaty sejmoweX Kadencja

Interpelacja w sprawie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu osób, które postanowiły zawiesić prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej

   Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych w art. 13 pkt 4 precyzuje, że obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności (DzU Nr 137, poz. 887, ze zm.).    Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej w art. 2 definiuje pojęcie działalności gospodarczej (jako powszechnie obowiązujące w polskim systemie prawnym), wskazując, że owa działalność ma być wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły (DzU Nr 173, poz. 1807, ze zm.). Definicja ta obowiązuje od dnia wejścia w życie tej ustawy, to znaczy od drugiej połowy 2004 roku.    Jesienią 2004 roku oddziały ZUS w całym kraju rozpoczęły masowe wydawanie decyzji stwierdzających - szczególnie wobec przedsiębiorców prowadzących jednoosobowo działalność gospodarczą - niedopuszczalność ˝zalegalizowania˝ zgłaszanych przez nich przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej (zawieszenie prowadzenia działalności), co skutkowało żądaniem opłaty zaległych składek na ubezpieczenie społeczne - również za okresy wstecz - od daty wejścia w życie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, często wręcz od 1999 roku. Odwołania do sądów powszechnych zwykle kończyły się porażką przedsiębiorców.    Na tle interpretacji ww. przepisów Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w obliczu protestów oraz zapytań zainteresowanych płatników składek, a także publikacji prasowych, zaprezentował oficjalne stanowisko (pismo nr Fuu 400-307 z 4 marca 2005 roku - odpowiedź na zapytanie dziennika ˝Rzeczpospolita˝, dodatek ˝Dobra Firma˝, podpisaną przez dyrektora Departamentu Ubezpieczeń i Składek w ZUS p. Barbarę Zaborską-Stępień, która została opublikowana przez ˝Rzeczpospolitą˝ z 23 marca 2005 roku) dotyczące zasad opłacania składek ZUS przy zawieszeniu pozarolniczej działalności.    Stanowisko to precyzowało interpretację pojęcia ˝zawieszenie działalności gospodarczej - brak obowiązku opłacania składek za ten okres˝, co w konkluzji sprowadzało się do obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie tylko wtedy, gdy faktycznie prowadzi się działalność, a nie wówczas, gdy fakt prowadzenia działalności został jedynie zgłoszony do właściwego rejestru.    Mając powyższe na uwadze, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania zgłaszane wielokrotnie na dyżurach poselskich przez przedsiębiorców, a mianowicie:    1. Jakie jest aktualnie stanowisko centrali ZUS w tej kwestii i czy oddziały ZUS w dalszym ciągu występują w takich przypadkach z roszczeniem o zapłatę zaległych składek? Jaka jest skala tych działań (ilość sporów sądowych, kierunek rozstrzygnięć)?    2. Jaka jest ściągalność takich zaległych należności i czy nie prowadzi to do wyrejestrowania firm (rezygnacja i zaprzestanie działalności przez przedsiębiorcę) wobec braku możliwości uznania ˝przerwy˝ jako okres nieskładkowy, a tym samym ˝zachęcania˝ do poszerzania tzw. szarej strefy?    3. Czy resort planuje (przygotowuje wnioski w tej sprawie?) zmianę przepisów o ubezpieczeniu społecznym oraz o działalności gospodarczej, likwidującą w przepisach brak unormowania prawnego ˝zawieszenia˝ lub ˝przerwy˝ w prowadzeniu działalności gospodarczej, to jest lukę polegającą na określeniu ustawowym jedynie momentu rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności oraz momentu ustania wykonywania tej działalności?    Z poważaniem    Poseł Lucyna Wiśniewska    Warszawa, dnia 20 lutego 2006 r.